Czy rząd federalny wypracuje porozumienie?

28-09-2021 16:45
W USA trwa spór budżetowy pomiędzy Demokratami a Republikanami. Po wczorajszej nieudanej próbie jego rozwiązania politycy mają czas do czwartku na znalezienie kompromisu. W innym przypadku Stanom Zjednoczonym grozi government shutdown. Brak podniesienia limitu zadłużenia może skutkować tym, że w najbliższych tygodniach rząd USA nie będzie mógł spłacić długu.
Czy rząd federalny wypracuje porozumienie?

W poniedziałek Republikanie zablokowali w Senacie projekt ustawy, która zapewniłaby przejściowe finansowanie rządu federalnego od 1 października do 3 grudnia tego roku i jednocześnie podniosłaby pułap zadłużenia do grudnia 2022. Republikanie nie mają zgody na realizację polityki wydatkowej administracji Bidena. O ile program infrastrukturalny o wartości 1 bln USD (który będzie głosowany w czwartek) cieszy się poparciem obydwu stron, o tyle program socjalny (3,5 bln USD, m.in. rozszerzenie ochrony zdrowia, edukacja, ochrona klimatu) budzi ostry sprzeciw.

Rząd federalny wkrótce nie będzie w stanie spełnić wszystkich swoich zobowiązań płatniczych bez dodatkowego zadłużenia. Republikanie chcą, aby demokraci sami wzięli na siebie odpowiedzialność za podniesienie limitu zadłużenia nie w normalnym procesie legislacyjnym (min. 60 głosów na 100, czyli z udziałem Republikanów) ale w procesie pojednania, w której wystarczy zwykła większość w Senacie z pomocą decydującego głosu wiceprezydenta. Wówczas zgoda pozostałych polityków innego ugrupowania nie byłaby potrzebna. Wówczas w nadchodzącej kampanii wyborczej w połowie 2022 roku będą mogli wytykać palcami ogromne wydatki (i jednocześnie zadłużenie) Demokratów. Chcą w ten sposób umyć ręce.

Demokraci w Kongresie nie są jednak zgodni między sobą, co utrudnia znalezienie rozwiązania. Podczas gdy jedni chcą się zgodzić na pakiet infrastrukturalny tylko wtedy, gdy zapewnione zostanie również przejście pełnego programu socjalnego, centrowi senatorowie (Manchin, Sinema) godzą się na pakiet socjalny ale jedynie w odchudzonej formie. Rok fiskalny kończy się w czwartek. Do tego czasu muszą zostać podjęte jakieś działania.

To nie jest oczywiście pierwszy kryzys fiskalny w Waszyngtonie. Agencje rządowe już kilkukrotnie musiały zamykać działalność z powodu braku autoryzacji wydatków. Jednak presja, jaka z tego wynikała powodowała zazwyczaj, że jedna ze stron dość szybko odpuszczała. Nie podniesienie limitu zadłużenia skutkowałoby niewypłacalnością. Taki scenariusz jest jednak mało prawdopodobny.

Zastrzeżenia prawne